Lễ hội Đình Vồng (xã Song Vân)

 

Lễ hội Đình Vồng – Tân Yên

Đình Vồng trước cách mạng tháng 8/1945 thuộc xã Vân Cầu, tổng Vân Cầu, phủ Yên Thế nay thuộc xã Song Vân, huyện Tân Yên.Lễ hội đình Vồng gồm lực lượng chính của 4 xã: Song Vân, Ngọc Vân, Lam Cốt, Việt Ngọc của tổng Vân Cầu cũ. Ngoài ra còn một số xã khác xung quanh ở phía Tây của huyện tham gia.

Đình Vồng toạ lạc trên một khu đất cao, quay mặt về hướng Đông Nam. Đình thờ Cao Sơn, Quý Minh và 18 vị quận công thời Mạc là người địa phương thuộc dòng họ Dương.

Đình Vồng có quy mô lớn, kiến trúc và điêu khắc tinh xảo. Xưa kia nhiều thủ lĩnh phong trào nông dân Yên Thế thường về đây tế cờ, xin thần linh phù hộ để làm lễ xuất quân. Khi Tôn Thất Thuyết được triều đình cử lên đánh dẹp cuộc khởi nghĩa Đại Trận cũng lên đình Vồng bái lạy. Lễ hội đình Vồng là một lễ hội có từ lâu đời. Trước đây hội được tổ chức vào ngày 15 tháng Giêng và ngày 9, 10, 11 tháng 9 âm lịch.

Một số hình ảnh của lễ hội Đình Vồng

Các hoạt động trong lễ hội

Trong ngày hội, người ta tổ chức rước, tế lễ và có các môn thi, các trò chơi dân dã, ban đêm biểu diễn văn nghệ. Đám rước được diễn ra với nghi thức trọng thể. Người ta tổ chức rước 17 đạo sắc từ nhà sắc làng Vân Cầu (Thuộc thôn Hồng Phúc và Tân Lập ngày nay) về đình. Đi đầu đoàn rước là một người đóng tướng. Người này được chọn kỹ theo từng năm. Đó phải là người đàng hoàng, có chức sắc và có uy tín trong dân, được mọi người kính nể. Sắc rước về đến đình thì tổ chức tế lễ. Cuộc tế lễ được tiến hành rất long trọng ngay tại sân đình. Ngoài rước và tế lễ ở đình Vồng, hội Cầu Vồng xưa còn có tế ngựa rất uy nghiêm. Hiện nay nhân dân trong vùng còn lưu truyền bài văn tế ngựa rất đặc sắc.

Trong hội còn có nhiều môn thi đấu thể thao dân gian giàu tính thượng võ như : vật, múa võ, đua ngựa, bắn cung nỏ và các trò chơi : đu, chọi gà, đánh cờ, đánh phết, thi thả diều, thi chạy chữ…

Cuộc đua ngựa được tổ chức chu đáo, có luật lệ. Địa điểm đua ngựa là một con đường rộng chạy quanh một quả đồi, trên đường đua có đặt chướng ngại vật là cây tre bắc ngang cao bằng đầu ngựa. Sắp vào cuộc thi, ông Cai đám tiến ra điểm xuất phát có đặt hương án và cắm cờ. Ông thắp hương làm lễ “tuyên bố lý do” rồi nổi trống đốt pháo. Hai kỵ sỹ điều khiển ngựa, áo quần nai nịt gọn gàng, đầu chít khăn, ngang sườn thắt bao. Pháo nổ vừa xong, hai chàng kỵ mã thúc ngựa lao vào trường đua. Đến chỗ vật chắn (gần đích), người dự thi cúi rạp mình thúc ngựa vượt qua chướng ngại vật. Ai nhanh hơn lại không làm rơi vật chắn thì thắng cuộc.

Trong cuộc thi đua ngựa bắn cung thì đua ngựa là phụ, bắn cung là chính. Sân đua được tổ chức trên một bãi đất rộng, ở nơi đi về đích là 3 cái nia quét vôi trắng. Tâm ở giữa nia vẽ 1 vòng tròn nhỏ bằng mực đen, chôn 3 cây tre cao, treo 3 cái đich ấy lên tận ngọn. Từng tốp 3 kỵ sỹ ăn mặc gọn gàng cưỡi ngựa, đeo cung tên, xếp hàng chờ lệnh. Dứt tiếng pháo nổ, 3 kỵ sỹ phi quanh sân đua một vòng. Khi cách đích khoảng 40m (có vạch vôi) họ dừng ngựa và bắt đầu thi bắn cung. Bắn trúng tâm cả 3 phát thì được giải, trúng 2 phát chỉ được giải khuyến khích (không có giải nhì, giải ba). Ông Cai đám trao giải bằng cách vòng vuông nhiễu đỏ vào người được giải rồi trao cho anh ta một đồng bạc, một bánh pháo và một gói chè.

Trong trò thi diều, người ta tổ chức thi hai loại : diều loại to có sáo và diều loại nhỏ không có sáo. Ông cai đám cầm đầu ban chấm thi và điều hành cuộc thi. Từng nhóm 3 diều vào xới. Một diều có 1 người đâm (phóng) diều và 1 người ra dây. Sau khi cai đám tuyên bố lý do, pháo nổ dứt, các diều vun vút lao lên trời. Loại diều có sáo phải đạt các tiêu chuẩn: diều to, lên cao và lên thẳng, không chao đảo, sáo kêu đều và hay thì được giải theo thứ tự nhất, nhì, ba. Hội thả diều rất đông người đến dự và cổ vũ. Ngoài ra, ở hội Cầu Vồng còn có thi diễn các tích trò, tổ chức thi hát đối đáp giữa các gánh hát trong vùng và các nơi khác đến biểu diễn trong hội. Hội đình Vồng được tổ chức vui vẻ trong suốt 3, 4 ngày đêm.

——————————————————

 Posted by at 3:12 pm

 Leave a Reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(required)

(required)